De Spaanse keuken: een gids voor beginners

Ga je voor het eerst naar Spanje en weet je niet wat je kunt verwachten qua eten? Geen zorgen. De Spaanse keuken is toegankelijk, smaakvol en verrassend gevarieerd. In deze beginnersgids leggen we alles uit: van de etenstijden tot de belangrijkste gerechten, en van de menukaart tot de rekening. Zo bereid je je voor op een culinair avontuur aan de Costa Blanca.

Etenstijden in Spanje: vergeet alles wat je weet

Het grootste verschil met Nederland en Belgie zijn de etenstijden. Spanjaarden eten later dan je gewend bent, en dat kost even wennen. Maar als je je eenmaal aanpast, wil je niet meer anders.

Zo ziet een typische Spaanse eetdag eruit:

• Desayuno (ontbijt, 8:00-10:00) - licht ontbijt met koffie, tostada (geroosterd brood) met tomaat en olijfolie, of een croissant
• Almuerzo (brunch/tussendoortje, 11:00-12:00) - een bocadillo (broodje) of een tapa met een biertje
• Comida (lunch, 14:00-16:00) - de hoofdmaaltijd van de dag, uitgebreid en rustig
• Merienda (tussendoortje, 17:00-18:00) - koffie met gebak, horchata, of een ijsje
• Cena (diner, 21:00-23:00) - lichter dan de lunch, vaak tapas of een salade

De lunch is in Spanje de belangrijkste maaltijd van de dag. Veel bedrijven hebben een langere lunchpauze (14:00-17:00) zodat werknemers rustig kunnen eten. Als toerist kun je hier perfect van profiteren door het menu del dia te bestellen: een compleet driegangenmenu voor 10-15 euro.

Basisgerechten die je moet kennen

De Spaanse keuken heeft een aantal gerechten die je overal tegenkomt. Hier is een overzicht van de belangrijkste:

Tortilla espanola - het Spaanse omelet van aardappel en ei, soms met ui. Dit is misschien wel het meest gegeten gerecht van Spanje. Je vindt het in elke bar, bij elke bakker en in elke supermarkt. Het wordt warm of koud gegeten, als tapa of als hoofdgerecht.

Gazpacho - koude tomatensoep met komkommer, paprika, knoflook en olijfolie. Perfect verfrissend op warme dagen. Een variant is salmorejo, dikker en romiger, uit Cordoba.

Jamon serrano - gedroogde ham, het nationale voedselproduct van Spanje. Wordt in dunne plakjes gesneden en geserveerd als tapa, op brood of bij kaas. De luxeversie is jamon iberico, gemaakt van zwarte Iberische varkens.

Croquetas - gefrituurde kroketjes van bechamelsaus met ham, kip of kabeljauw. Een van de populairste tapas in heel Spanje. De beste croquetas zijn knapperig van buiten en romig van binnen.

Patatas bravas - gebakken aardappelblokjes met pittige tomatensaus en soms alioli. Een klassieker die je in elke tapasbar vindt. Elke bar heeft zijn eigen recept voor de brava-saus.

Pimientos de padron - kleine groene paprikaatjes gebakken in olijfolie en bestrooid met grof zout. De meeste zijn mild, maar af en toe zit er een heel pittige tussen. Russische roulette op je bord.

De menukaart begrijpen

Een Spaanse menukaart kan overweldigend zijn, vooral als je de taal niet spreekt. Hier zijn de belangrijkste termen die je tegenkomt:

• Entrantes/Primeros - voorgerechten en eerste gangen
• Segundos - hoofdgerechten
• Carnes - vleesgerechten
• Pescados y mariscos - vis en zeevruchten
• Arroces - rijstgerechten (inclusief paella)
• Ensaladas - salades
• Postres - desserts
• Bebidas - drankjes

Veel restaurants hebben tegenwoordig een Engelse vertaling op de kaart, maar in lokale barretjes is dat niet altijd het geval. Gebruik je telefoon om te vertalen, of vraag de ober. Spanjaarden waarderen het als je het probeert en helpen je graag.

Het menu del dia is je beste vriend als beginner. Je kiest uit twee of drie opties per gang, het is betaalbaar en je proeft verschillende gerechten zonder een groot risico te nemen.

Drinken in Spanje

Bij het eten hoort uiteraard drinken. De drankkaart in Spanje biedt meer opties dan je misschien denkt:

Koffie wordt serieus genomen. Een cafe solo is een espresso, cafe con leche is koffie met melk, cortado is espresso met een scheutje melk. De koffie is sterk en wordt altijd vers gezet. Filterkoffie bestaat praktisch niet.

Bier wordt geserveerd als cana (klein glas van het vat, 200ml), jarra (halve liter) of botella (fles). De populairste merken aan de Costa Blanca zijn Estrella, Mahou en San Miguel.

Wijn is goedkoop en goed. Een glas huiswijn (vino de la casa) kost 1,50 tot 3 euro. Rode wijn is tinto, witte wijn is blanco, rose is rosado. Bij rijstgerechten en vis drink je witte wijn, bij vlees rode wijn.

Tinto de verano is de verfrissende zomerdrank: rode wijn met citroenlimonade. Minder zoet dan sangria en veel populairder onder Spanjaarden. Probeer het zeker een keer.

Agua (water) bestel je als con gas (bruisend) of sin gas (plat). In de meeste restaurants krijg je geen kraanwater maar een fles.

Handige tips voor beginners

Met deze praktische tips zorg je ervoor dat je culinaire ervaringen in Spanje soepel verlopen:

Pas je ritme aan. Probeer mee te gaan met de Spaanse etenstijden in plaats van vast te houden aan je eigen schema. Je zult merken dat een late lunch en een nog later diner prima werken, zeker als je een merienda tussendoor neemt.

Begin met bekende gerechten en werk naar avontuurlijker opties toe. Tortilla, patatas bravas en gegrilde kip zijn veilige keuzes. Als je je comfortabel voelt, probeer dan eens pulpo (octopus), morcilla (bloedworst) of callos (pens).

• Allergieën communiceer je met 'Tengo alergia a...' (ik ben allergisch voor...)
• Vegetarisch eten is mogelijk maar niet altijd makkelijk - veel 'groenten'gerechten bevatten ham of spek
• Kinderporties (racion infantil) zijn in de meeste restaurants beschikbaar
• De rekening wordt pas gebracht als je erom vraagt
• Het is normaal om lang aan tafel te zitten - sobremesa (natafelen) is een Spaanse traditie

Veelgemaakte fouten van toeristen

Tot slot een paar veelgemaakte fouten die je beter kunt vermijden:

Eet niet in restaurants direct aan de toeristische boulevards. Loop een paar straten verder en je vindt betere kwaliteit voor lagere prijzen. Kijk waar de locals eten en volg hun voorbeeld.

Bestel geen paella als avondmaal. Dit is een lunchgerecht en veel restaurants maken de paella 's avonds niet vers maar warmen restanten op. Als je paella wilt, bestel het bij de lunch.

Vraag nooit om ketchup bij je eten. Spanjaarden beschouwen dit als een belediging van de kok. Olijfolie, azijn en citroen zijn de standaard smaakmakers.

Verwacht niet dat alles Engels beschikbaar is. In de toeristische centra spreekt men vaak Engels, maar in authentieke lokale barretjes is Spaans de voertaal. Leer een paar basiszinnen en je wordt met open armen ontvangen.